Rozenplein
Rozenplein
Rozenplein Rozenplein
Rozenplein
 
Rozenplein
ontwerp plein, beelden, vijver, ledverliching in de bestrating
opgeleverd in mei 2009
Locatie: Aalsmeer, Koningsstraat

Meer informatie: tekst, 'Een rozenhart voor Aalsmeer'

«culturele planologie» in een nieuw woongebied - De ontwik- keling van de woonwijk Nieuw-Oosteinde in de gemeente Aalsmeer is een goed voorbeeld van «culturele planologie» op menselijke schaal. Zo gebeurt het zelden dat - zoals hier - al in een bijzonder vroege fase alle denkbare partijen betrokken worden bij het ontwerp en de inrichting van een nieuw woongebied. Daardoor bestond in het geval van Nieuw-Oost- einde de mogelijkheid om binnen de culturele planologie verschillende aspecten op het gebied van stedenbouw, landschapsarchitectuur en beel- dende kunst zorgvuldig op elkaar af te stemmen. De opdrachtgever voor deze opdracht was een combinatie van de Grondexploitatiemaatschappij Aalsmeer en projectontwikkelaar Phanos. van beelden naar pleinontwerp - Mijn deel van de opdracht bestond uit het maken van een ontwerp op het gebied van de beeldende kunst voor de dorpskern van de woonwijk. Dit mondde uit in een voorstel tot beelden en verlichting in het stratenpatroon van het centrale plein van Nieuw-Oost- einde. Hierbij bleef het echter niet, want op basis van dit plan werd mij de gelegenheid geboden om de vormgeving van het gehele plein bij mijn ont- werp te betrekken. Zo ontstond een langdurig en bijzonder proces waarin ik samenwerkte en kennis uitwisselde met onder andere ontwerpbureau svp Architectuur en Stedenbouw. Uiteindelijk resulteerde dit in een totaalontwerp voor het plein, met on- der meer een vijver, een specifieke keuze voor de bestrating en voor het materiaal van de trappen naar de waterpartij, en een zorgvuldige selectie van het openbare groen. Er moest een plein ontstaan waarbij de inrichting van de openbare ruimte, de gebruikte materialen en de beeldende kunst een volledig geïntegreerd geheel zouden vormen. de achtergrond: rozen - Als uitgangspunt voor de ontwikkeling en aan- kleding van de nieuwe wijk werd door de opdrachtgever gekozen voor de geschiedenis van het gebied. Het is bekend dat in het verleden van Aalsmeer de rozenteelt een grote rol heeft gespeeld. Maar dat is niet altijd zo geweest: Aalsmeer en omgeving waren tot de 16de eeuw een veengebied. Tussen de 16de en 18de eeuw ontstonden hier afgravingen met eilandakkertjes, waarop onder meer fruitbomen gekweekt werden. Pas in 1868 werd de streek droog- gemalen, en vanaf dat moment begon men met het kweken van rozen, waar Aalsmeer later zo bekend om werd. De roos is al lang bekend in de menselijke geschiedenis. Zo hielden de oude Grieken rozen, maakten rozenolie, en kenden een bijzondere beteke- nis toe aan de Rosa gallica, die slechts één keer per jaar bloeide. Hij werd daarom het symbool van kortstondige en voorbijgaande schoonheid. De Ro- meinen gebruikten rozen als medicijn en in parfums, die goed van pas kwa- men met al de open riolen in hun steden. Bij speciale gelegenheden droegen zij rozenkransen en strooiden rozenblaadjes bij wijze van tapijt uit over de vloer - de keizer Heliogabalus liet bij een banket zelfs al zijn gasten driemaal geheel bedekken met rozenbladeren. Tijdens de middeleeuwen geraakte de roos in vergetelheid, en overleefde alleen dankzij de teelt in kloostertuinen. Dat veranderde toen de Nederlanders met hun handelsschepen nieuwe soorten meenamen uit de Oost. Eeuwen later maakte de eerste echtgenote van keizer Napoleon de bloem nog geliefder. Die nieuwe populariteit in Europa leidde ook tot de keuze voor rozenteelt in Aalsmeer. een rozenplein voor aalsmeer - Vanuit deze achtergrond groeide het idee de nieuwe wijk van Aalsmeer een «rozenhart» te geven. In de dorpskern van Nieuw-Oosteinde zal de roos in verschillende vormen verschijnen. Op het plein komen diverse beelden van grote, rode rozen. Over het plein slingert een pad van rode ledlampjes die als fladderende rozenblaadjes over de bestrating lijken te zijn gestrooid. Mensen kunnen zo op romantische zomeravonden flaneren over een loper van rozenblaadjes. Aan de randen van het plein komen borders waarin bonte rozen, zoals de Rosa nostalgia, in vele kleuren en geuren zullen bloeien. Verspreid over het plein komen lindes te staan en centraal zal een grote, rode beuk verrijzen. Een ander onderdeel van het ontwerp is een eiland in de vijver, met een grote boom en poëtische teksten op een ronde boombank. Het eiland ver- beeldt het onbereikbare - het ligt er om «ontdekt» te worden, om naartoe te varen, om daarna in stilte te peinzen op het bankje, of voor kinderen om te spelen. Helaas is dit eiland bij de verdere ontwikkeling van het plan afgevallen; vermoedelijk om in de toekomst op verzoek van de gemeente plaats te maken voor een fontein. Dankzij de samenwerking tussen gemeente, projectontwikkelaar, stedenbouw- kundig bureau, landschapsbureau en kunstenaar zal in de nieuwe woonwijk van Aalsmeer de rozentraditie voortleven. Het plein van Nieuw-Oosteinde wordt een warm kloppend rozenhart, een ode aan de roos en aan de mensen uit verleden en heden die de weelde van deze bloem mogelijk hebben gemaakt.

Je te vois, rose, livre entrebaillé,
qui contient tant de pages,
de bonheur détaillé
q'on ne lira jamais. Livre-mages,

qui s'ouvre au vent et qui peut être lu
les yeux fermés...,
dont les papillons sortent confus
d'avoir eu les mêmes idées.
Ik zie je openkieren, roos,
boek zo vol bladen,
verfijnd geluk,
dat niemand het ooit lezen zal. Toverboek,

dat zich opent op de wind om te worden gelezen
met gesloten ogen...,
waar vlinders van opfladderen, verward
dezelfde ideeën te hebben gehad.
Uit: rainer maria rilke, Les Roses – De rozen (vertaling: Maria de Groot)

Rozenplein